Distro d’an enklask
Resisadurioù diwar-benn ar c’han
Dave : M-00133
Titl unvan e brezhoneg : Ar pried-nevez arajet
Titl unvan e galleg : Le marié enragé qui tue son épouse
Titl unvan e saozneg : The furious groom who kills his wife
Diverradur :
Anna Chaudour disait à ses parents : – « Empêchez ce mariage, si vous m’aimez. »
– « Comment l’empêcher, les invitations sont faites pour demain. »
– « Mon frère prêtre, empêchez mon mariage, j’ai grand peur de mon mari. Il a les yeux rouges. » – « Je vous mettrai dans une chambre fermée à clé et irai souvent vous voir. » Mangeons, buvons et laissons les jeunes mariés à leur joie.
Le prêtre dit : – « Ma sœur Marie a crié. Donnez-moi les clés. »
Effrayant, ce qu’il a vu. Il lui arrachait le cœur et mangeait son foie. Le prêtre demande au marié :
« Pourquoi épousais-tu ma sœur puisque tu avais la rage ? »
– « Neuf mois étaient passés, je croyais être guéri. Mais les neuf lunes ne l’étaient pas. Ce soir le bruit des sonneurs m’a rendu malade. J’ai tué ma bien-aimée sans pouvoir m’en empêcher. Faites de moi ce que vous voulez. Étouffez-moi entre deux couettes ou faites couler mon sang…
Mais toi-même, toi-même va-t’en, je sens mon accès qui revient. »
Tem : Kleñvedoù-red, kernez ;
Gwallzarvoudoù, darvoudoù poanius, tangwalloù, beuzadegoù, emlazhoù
Keñveriañ ar stummoù resis :
Anna Chaudour = Marie.
Une version vannetaise situe le fait dans la paroisse de Mur.
J.M. Pérennès mentionne aussi un couplet d’une version recueillie près de MM Parcheminou, St Nic. (Ch. Perennés, 1939, Annales de Bretagne).
Gwelet war ur gartenn
Kuzhat ar gartenn
Stummoù resis
(14 stumm resis ,
28 degouezh
)
Dastumer : BRANGILI J. [Abbé] Deizad an dastum : A-raok 1926Lec’h an dastum : Croixanvec (Kroeshañveg , 56)
Stumm resis 2a :
Le marié enragé
Yezh : Brezhoneg, Troidigezh e galleg Rummad : Testenn, Sonerezh dre skridLevr : Paroisse Bretonne de Paris, 1899-1929. Lec’h el levr : 1926 - n° 7-8, p. 5-7 Selaou ar sonerezh skrivet
Stumm resis 2b :
Le marié enragé
Yezh : Brezhoneg, Troidigezh e galleg Rummad : Testenn, Sonerezh dre skridLevr : Cadic (François), Chansons populaires de Bretagne publiées dans la Paroisse Bretonne de Paris, 2010. Lec’h el levr : p. 545-547, chant n° 196 Selaou ar sonerezh skrivet
Stumm resis 2c :
The bridegroom and the mad dog
Yezh : Brezhoneg Rummad : Testenn, Sonerezh dre skridLevr : Guillorel (Éva), Miracles & Murders - An Introduction Anthology of Breton Ballads, 2017. Lec’h el levr : Livre, p. 76-79, chant n° 9
Dastumer : HERRIEU Loeiz Kaner : LE DANVIC Marie-Josèphe Deizad an dastum : A-raok 1912Lec’h an dastum : Pénestin (Pennestin , 56) [Kervarnel]
Stumm resis 3a :
Er paotr ered arajet / Le nouveau marié enragé
Yezh : Brezhoneg, Troidigezh e galleg Rummad : Testenn, Sonerezh dre skridLevr : Chansons de France (Les), 1907-1913. Oberour ar pennad : Herrieu (Loeiz) Lec’h el levr : 1912 - n° 23, p. 542-543
Gwelout e PDF
Selaou ar sonerezh skrivet
Stumm resis 3b :
Er paotr ered arajet / Le nouveau marié enragé
Yezh : Brezhoneg, Troidigezh e galleg Rummad : Testenn, Sonerezh dre skridLevr : Herrieu (Loeiz), Guerzenneu ha sonnenneu Bro-Guened, Chansons populaires du pays de Vannes, 1911-1930. Lec’h el levr : Tome 2, p. 74-75, chant n° 39
Gwelout e PDF
Selaou ar sonerezh skrivet
Stumm resis 3c :
Komans e hra’n iliz glubein… / L’église commence à se mouiller…
Yezh : Brezhoneg, Troidigezh e galleg Rummad : Testenn, Sonerezh dre skridLevr : Canteloube (Joseph), Anthologie des chants populaires français,4 tomes, 1951. Lec’h el levr : Tome 4, p. 388-389 Selaou ar sonerezh skrivet
Dastumer : PENGUERN (DE) Jean-Marie Deizad an dastum : A-raok 1856Lec’h an dastum : Basse-Bretagne (Breizh-Izel )
Stumm resis 4a :
Ar gonnar / La rage
Yezh : Brezhoneg, Troidigezh e galleg Rummad : TestennLevr : Penguern (Jean-Marie de), Manuscrits, N. 89 à N. 95, N.111, N. 112, Bibliothèque nationale. Lec’h el levr : Ms 94, f° 74 verso-78 recto
Gwelout e PDF
Stumm resis 4b :
La rage
Yezh : Brezhoneg, Troidigezh e galleg Rummad : TestennLevr : Mélusine, 1878-1912. Oberour ar pennad : Ernault (Émile) Lec’h el levr : 1886-1887 - Tome 3, col. 350-351, chant n° IX [1]
Gwelout e PDF
Stumm resis 4c :
Ar gonnar
Yezh : Brezhoneg Rummad : TestennLevr : Ollivier (Joseph), Manuscrits 974 à 977, Copie des Manuscrits Penguern. Lec’h el levr : Ms 976, p. 506-508
Gwelout e PDF
Stumm resis 4d :
Ar gonnar / La rage
Yezh : Brezhoneg, Troidigezh e galleg Rummad : TestennLevr : Gwerin, 1961-1997. Lec’h el levr : 1998 - Tome 10, p. 108-115
Dastumer : PENGUERN (DE) Jean-Marie Deizad an dastum : A-raok 1856Lec’h an dastum : Basse-Bretagne (Breizh-Izel )
Stumm resis 5a :
Ar gonar
Yezh : Brezhoneg, Troidigezh e galleg Rummad : TestennLevr : Penguern (Jean-Marie de), Manuscrits, N. 89 à N. 95, N.111, N. 112, Bibliothèque nationale. Lec’h el levr : Ms 95, f° 133 verso-137 verso
Gwelout e PDF
Stumm resis 5b :
La rage
Yezh : Brezhoneg, Troidigezh e galleg Rummad : TestennLevr : Mélusine, 1878-1912. Oberour ar pennad : Ernault (Émile) Lec’h el levr : 1886-1887 - Tome 3, col. 351-352, chant n° IX [2]
Gwelout e PDF
Stumm resis 5c :
Ar gonar
Yezh : Brezhoneg Rummad : TestennLevr : Ollivier (Joseph), Manuscrits 974 à 977, Copie des Manuscrits Penguern. Lec’h el levr : Ms 977, p. 75-77
Gwelout e PDF
Dastumer : LUZEL François-Marie Kaner : MOENNER Juliette Deizad an dastum : 1885-11-21Lec’h an dastum : Quimper (Kemper , 29) [Locmaria]Dastumer : PENGUERN (DE) Jean-Marie Deizad an dastum : A-raok 1856Lec’h an dastum : Trégor (Bro-Dreger ) ?Dastumer : PENGUERN (DE) Jean-Marie Deizad an dastum : A-raok 1856Lec’h an dastum : Trégor (Bro-Dreger )
Stumm resis 8a :
Ar gounar / La rage
Yezh : Brezhoneg, Troidigezh e galleg Rummad : TestennLevr : Penguern (Jean-Marie de), Manuscrits, N. 89 à N. 95, N.111, N. 112, Bibliothèque nationale. Lec’h el levr : Ms 111, f° 195 recto-200 recto
Gwelout e PDF
Stumm resis 8b :
Ar gonnar / La rage
Yezh : Brezhoneg Rummad : TestennLevr : Ollivier (Joseph), Manuscrits 974 à 977, Copie des Manuscrits Penguern. Lec’h el levr : Ms 977, p. 377-379
Dastumer : KEMENER Yann-Fañch Kaner : LE ROUX (née STANC) Barbe Deizad an dastum : 1978-11-06Lec’h an dastum : Priziac (Prizieg , 56)Dastumer : KEMENER Yann-Fañch Kaner : CARO (née PARC) Hélène Deizad an dastum : 1978-11-27Lec’h an dastum : Plouray (Plourae , 56)Dastumer : KEMENER Yann-Fañch Kaner : LE BERRE [Mme] Deizad an dastum : A-raok 1996Lec’h an dastum : Silfiac (Silieg , 56)Dastumer : MONJARRET Polig Kaner : LE MENAC'H Julien Deizad an dastum : 1952-04Lec’h an dastum : Caudan (Kaodan , 56)Dastumer : LA VILLEMARQUÉ Hersart Deizad an dastum : 1841-1842Lec’h an dastum : Basse-Bretagne (Breizh-Izel )
Stumm resis 13a :
Ar Belek / L’enragé
Yezh : Brezhoneg Rummad : TestennLevr : La Villemarqué (Théodore Hersart de), Collectes, Carnet 1, 308 p.; Carnet 2, 287 p. ; Carnet 3, 118 p., Brest, CRBC. Lec’h el levr : Carnet 2, p. 115-117
Stumm resis 13b :
Ar Belek / L’enragé
Yezh : Brezhoneg Rummad : TestennLevr : Laurent (Donatien), Théodore Hersart de La Villemarqué,Carnets d’enquête : présentation, transcription, traduction, 2018, Carnet n° 1 ; Carnet n° 2 ; Carnet n° 3. Lec’h el levr : Carnet 2, p. 113-115
Gwelout e PDF
Stumm resis 13c :
Ar pried-nevez arajet / Le mari enragé
Yezh : Brezhoneg, Troidigezh e galleg Rummad : TestennLevr : Souchon (Christian), Les chants de keransquer, s.d. [2016], Carnet 1 ; s.d. [2022], Carnets 2 et 3. Lec’h el levr : Carnets 2 et 3, p. 192-197, chant K116
Dastumer : MONNAT Jean-Yves Kaner : NIGNOL Élise Deizad an dastum : 1976-07Lec’h an dastum : Bubry (Bubri , 56)
Distro d’an enklask